Przejdź do treści

Co wybrać zamiast starego kotła gazowego atmosferycznego

Lelko Ogrzewanie i pompy ciepła

Niebieski płomień gazu ziemnego na palniku jako ilustracja wyboru kotła gazowego atmosferycznego

W większości domów i mieszkań stary kocioł atmosferyczny zastępuje się dziś kotłem kondensacyjnym, a tam, gdzie nie ma gazu albo zapotrzebowanie na ciepło jest małe, sensowną alternatywą bywa kocioł elektryczny. Nowy kocioł atmosferyczny wchodzi w grę tylko w szczególnych przypadkach, głównie w budynkach wielorodzinnych ze zbiorczymi przewodami kominowymi.

Kotły atmosferyczne, czyli z otwartą komorą spalania, które pobierają powietrze z pomieszczenia i odprowadzają spaliny do komina grawitacyjnie, przez lata były standardem w łazienkach i kuchniach w blokach i kamienicach. Wiele z nich pracuje do dziś, ale gdy kocioł zaczyna się psuć, a części drożeją, właściciel staje przed wyborem. Każda z opcji pociąga za sobą inne prace w instalacji, więc warto je porównać, zanim zamówi się nowe urządzenie.

Dlaczego nowy kocioł atmosferyczny to dziś wyjątek

Od 2015 roku w Unii Europejskiej obowiązują wymagania ekoprojektu dla urządzeń grzewczych, które w praktyce spełniają kotły kondensacyjne. Kotły atmosferyczne bez kondensacji zostały dopuszczone tylko w wąskim zakresie: jako urządzenia małej mocy przeznaczone do podłączenia do wspólnego przewodu spalinowego w istniejących budynkach wielorodzinnych. Tam wymiana na kocioł kondensacyjny bywa technicznie trudna, bo wymagałaby przebudowy całego zbiorczego komina albo wyprowadzenia osobnego przewodu z każdego mieszkania.

Kocioł gazowy atmosferyczny (onninen.pl/produkty/Ogrzewanie/Kotly-i-piece/Kotly-gazowe/Kotly-gazowe-atmosferyczne-dwufunkcyjne) w wersji dwufunkcyjnej, czyli grzejący też wodę użytkową, nadal jest więc dostępny jako urządzenie zamienne do takich sytuacji. Przed zakupem trzeba jednak sprawdzić, czy instalacja i komin spełniają warunki producenta i czy budynek rzeczywiście ma przewód zbiorczy, a nie indywidualny. Montaż urządzenia gazowego i jego podłączenie do komina musi wykonać osoba z uprawnieniami gazowymi, a po montażu potrzebny jest odbiór kominiarski.

Warto też pamiętać o bezpieczeństwie. Kocioł z otwartą komorą zużywa powietrze z pomieszczenia, więc łazienka lub kuchnia potrzebuje sprawnego nawiewu i drożnej wentylacji. Szczelne okna, zaklejone kratki i wyciąg okapowy pracujący na pełnej mocy to typowe przyczyny cofania się spalin i zatruć tlenkiem węgla. Czujnik czadu przy takim urządzeniu powinien być obowiązkowym wyposażeniem.

Kocioł kondensacyjny jednofunkcyjny z zasobnikiem

W domu jednorodzinnym najczęstszym wyborem jest kocioł kondensacyjny. Odzyskuje on ciepło ze skraplania pary wodnej w spalinach, dzięki czemu przy niskiej temperaturze powrotu z instalacji zużywa wyraźnie mniej gazu niż stary kocioł atmosferyczny. Jeśli w domu jest więcej niż jedna łazienka albo kilka osób kąpie się wieczorem jedna po drugiej, lepiej sprawdza się kocioł gazowy jednofunkcyjny (onninen.pl/produkty/Ogrzewanie/Kotly-i-piece/Kotly-gazowe/Kotly-gazowe-kondensacyjne-jednofunkcyjne) współpracujący z zasobnikiem ciepłej wody. Zasobnik gromadzi zapas wody, więc kilka punktów poboru może pracować jednocześnie bez spadków temperatury, które zna każdy, kto ma kocioł dwufunkcyjny przepływowy.

Zamiana kotła atmosferycznego na kondensacyjny wymaga kilku zmian w instalacji:

  • nowego przewodu powietrzno-spalinowego lub wkładu kominowego odpornego na kondensat, bo stary komin murowany nie nadaje się do wilgotnych spalin o niskiej temperaturze,
  • odprowadzenia kondensatu do kanalizacji, najlepiej przez syfon z widoczną przerwą,
  • przeglądu instalacji grzewczej i najlepiej jej przepłukania oraz montażu filtra, bo wymiennik kondensacyjny jest wrażliwy na osady,
  • ustawienia krzywej grzewczej tak, by temperatura zasilania była możliwie niska, co pozwala kotłowi faktycznie kondensować,
  • w przypadku kotła jednofunkcyjnego miejsca na zasobnik i podłączenia go do kotła z priorytetem ciepłej wody.

Kiedy kocioł elektryczny ma sens

Kocioł elektryczny jest najprostszy w montażu. Nie potrzebuje komina, przyłącza gazu ani odprowadzenia kondensatu, jest cichy i niemal bezobsługowy. Zamienia energię elektryczną na ciepło praktycznie bez strat, ale to wciąż jedna kilowatogodzina ciepła z jednej kilowatogodziny prądu, więc koszt ogrzewania zależy wprost od taryfy. Opłaca się przede wszystkim w małych, dobrze ocieplonych domach i mieszkaniach, w domach bez dostępu do sieci gazowej, jako źródło szczytowe przy pompie ciepła albo tam, gdzie część prądu pochodzi z własnej instalacji fotowoltaicznej.

Kto szuka takiego urządzenia w internecie, często wpisuje po prostu nazwę w rodzaju kotły-sklep.pl (onninen.pl/produkty/Ogrzewanie/Kotly-i-piece/Kotly-elektryczne-i-akcesoria) i trafia na listę kotłów o mocach od kilku do kilkudziesięciu kilowatów. Wybór warto zacząć od sprawdzenia przyłącza. Kotły powyżej kilku kilowatów zasila się zwykle trójfazowo, a moc przyłączeniowa domu musi obejmować kocioł i pozostałe odbiorniki. Często konieczne jest zwiększenie mocy umownej i wymiana zabezpieczenia przedlicznikowego, co załatwia się z operatorem sieci przed zakupem, a nie po nim.

Kocioł elektryczny ma sens także w taryfie dwustrefowej, jeśli współpracuje z buforem ciepła ładowanym w tańszych godzinach. Bez bufora i przy wysokim zapotrzebowaniu domu rachunki szybko przewyższą koszt ogrzewania gazem.

Jak podjąć decyzję

Najpierw ustal, ile ciepła potrzebuje budynek. Pomocne jest roczne zużycie gazu z rachunków: przy starym kotle atmosferycznym część tego gazu szła w komin, więc nowe urządzenie zużyje mniej. Następnie sprawdź, jaki masz komin i czy da się poprowadzić nowy przewód spalinowy. W mieszkaniu w bloku ze zbiorczym kominem decyzję często podejmuje zarządca budynku albo wspólnota, bo zmiana jednego kotła wpływa na pracę całego przewodu.

W domu z gazem i miejscem na zasobnik najbardziej uniwersalny jest kocioł kondensacyjny. W małym, dobrze ocieplonym domu bez gazu dobrym wyborem może być kocioł elektryczny albo od razu pompa ciepła. Kocioł atmosferyczny zostaje rozwiązaniem dla mieszkań, w których przebudowa komina jest niemożliwa lub nieopłacalna.

Pytanie od czytelnika

Czy mogę sam wymienić stary kocioł gazowy na nowy?

Nie. Odłączenie i podłączenie urządzenia gazowego wykonuje instalator z uprawnieniami gazowymi, który sprawdza szczelność instalacji, a po montażu potrzebny jest odbiór przewodu spalinowego przez kominiarza.

Przeczytaj także