Ile ciepła oddają falowniki i jak uwzględnić je przy doborze klimatyzacji pomieszczenia technicznego
Orientacyjnie 2-3% mocy znamionowej napędu przy pełnym obciążeniu, czyli dla falownika 18,5 kW zwykle około 400-550 W ciepła, które trzeba usunąć z szafy lub pomieszczenia. Ten zysk ciepła dodaje się do strat pozostałych urządzeń, ciepła od przegród i oświetlenia, a dopiero suma wyznacza moc chłodniczą klimatyzacji pomieszczenia technicznego.
W halach produkcyjnych, przepompowniach i kotłowniach przemysłowych falowniki stoją zwykle w szafach sterowniczych albo w wydzielonych pomieszczeniach elektrycznych. Latem, gdy na zewnątrz jest 30 stopni, a w środku pracuje kilkanaście napędów, temperatura szybko przekracza zakres pracy elektroniki. Skutek to wyłączenia z błędem przegrzania, spadek mocy wyjściowej i krótsze życie kondensatorów. Dobrze dobrana klimatyzacja rozwiązuje ten problem, ale tylko wtedy, gdy zna się rzeczywiste źródła ciepła.
Skąd bierze się ciepło w pomieszczeniu z napędami
Falownik ma wysoką sprawność, zwykle 97-98%, ale reszta energii zamienia się w ciepło w tranzystorach mocy, prostowniku i kondensatorach. Producent podaje straty mocy w karcie katalogowej, często dla kilku punktów obciążenia. Kto wpisuje w wyszukiwarkę frazę klimatyzator do automatyki przemysłowej ip55 datasheet, trafia nierzadko właśnie na karty przemienników częstotliwości w obudowie IP55, a nie samych klimatyzatorów. To dobry trop, bo z karty napędu odczyta się straty cieplne, a falownik IP55 można zamontować poza szafą, bezpośrednio przy maszynie, co odciąża chłodzenie rozdzielnicy.
Oprócz falowników ciepło oddają też dławiki, filtry, zasilacze, sterowniki, transformatory i oświetlenie. Do tego dochodzą zyski z zewnątrz: przez ściany i dach nasłonecznionej hali oraz z przyległych pomieszczeń produkcyjnych. W pomieszczeniu technicznym rzadko przebywają ludzie, więc ich udział jest pomijalny.
| Źródło ciepła | Jak oszacować | Uwagi |
|---|---|---|
| Falowniki | straty z karty katalogowej lub orientacyjnie 2-3% mocy | przy niepełnym obciążeniu straty są mniejsze |
| Dławiki i filtry | dane producenta, zwykle kilkadziesiąt W na sztukę | łatwo je pominąć w bilansie |
| Zasilacze i sterowniki | moc pobierana minus moc oddana na wyjściu | zwykle niewielki udział |
| Przegrody budynku | obliczenie zysków ciepła lub doświadczenie projektanta | dach i ściany od południa nagrzewają się najmocniej |
Klimatyzacja pomieszczenia czy chłodzenie szafy
Są dwie drogi. Pierwsza to klimatyzator szafowy, montowany na drzwiach lub ścianie rozdzielnicy, który chłodzi tylko jej wnętrze i pracuje w zamkniętym obiegu, więc pył z hali nie dostaje się do elektroniki. Druga to klimatyzacja całego pomieszczenia elektrycznego, w którym stoi kilka szaf z wentylatorami. Przy wielu szafach druga opcja bywa prostsza w serwisie.
Gdy wybór pada na klimatyzację pomieszczenia, w ofertach hurtowni pojawia się zwykle klimatyzacja dla przemysłu kaisai oraz innych producentów, obejmująca urządzenia ścienne, kasetonowe i kanałowe, a także układy multi split. Przy kilku pomieszczeniach technicznych rozmieszczonych blisko siebie można zastosować jedną jednostkę zewnętrzną obsługującą kilka jednostek wewnętrznych. Przykładem jest kaisai klimatyzacja zewnętrzna jednostka o mocy chłodniczej około 7,9 kW, do której podłącza się kilka jednostek wewnętrznych. Trzeba jednak pamiętać, że urządzenia komfortowe są projektowane głównie do biur i mieszkań, a w pomieszczeniu z napędami muszą pracować również zimą i nocą.
Przy doborze urządzenia do pomieszczenia technicznego warto sprawdzić kilka parametrów, które w klimatyzacji domowej są drugorzędne:
- dolną granicę temperatury zewnętrznej przy pracy w trybie chłodzenia, bo napędy grzeją także w styczniu,
- możliwość automatycznego restartu po zaniku zasilania z zachowaniem ustawień,
- styk alarmowy lub możliwość podłączenia do systemu nadzoru, żeby awaria klimatyzacji nie przeszła niezauważona,
- zapas mocy chłodniczej na rozbudowę, zwykle co najmniej kilkanaście procent ponad obliczony bilans,
- redundancję, czyli drugie urządzenie albo wentylację awaryjną w krytycznych instalacjach.
Jak policzyć moc chłodniczą krok po kroku
Najpierw zsumuj straty mocy wszystkich falowników i pozostałych urządzeń przy typowym obciążeniu. Przykładowo trzy napędy po 18,5 kW pracujące z mocą bliską znamionowej mogą dać razem około 1,2-1,6 kW ciepła, a dławiki, zasilacze i sterowniki dodadzą kilkaset watów. Następnie oszacuj zyski ciepła przez przegrody, które w małym pomieszczeniu wewnątrz hali mogą być niewielkie, a w kontenerze stojącym na słońcu bardzo duże. Do sumy dodaj zapas i porównaj wynik z mocą chłodniczą urządzeń przy najwyższej spodziewanej temperaturze zewnętrznej, a nie przy warunkach katalogowych.
Temperaturę w pomieszczeniu technicznym ustala się zwykle na poziomie zgodnym z zakresem pracy najbardziej wrażliwego urządzenia, często w okolicy 25-30 stopni. Schładzanie do 20 stopni nie przedłuży wyraźnie życia elektroniki, a zwiększy ryzyko kondensacji wilgoci na zimnych elementach i rachunki za energię.
Pytania o chłodzenie napędów
Czy wentylator z filtrem nie wystarczy zamiast klimatyzacji?
Wystarczy, gdy powietrze w hali jest wyraźnie chłodniejsze od dopuszczalnej temperatury w szafie i niezbyt zapylone. Latem w gorącej hali wentylacja nie obniży temperatury poniżej temperatury otoczenia, więc wtedy potrzebne jest chłodzenie sprężarkowe.
Czy falownik IP55 można zamontować na zewnątrz szafy?
Tak, obudowa IP55 jest przeznaczona do montażu poza rozdzielnicą, na ścianie lub przy maszynie. Trzeba tylko zachować odstępy wentylacyjne i warunki otoczenia podane przez producenta.
Przeczytaj także
Przepustnice wentylacyjne ze stali nierdzewnej i kwasoodpornej w instalacjach przemysłowych
Ogrzewanie i energiaPrzepustnica powietrza wentylacja to jeden z podstawowych elementów każdej instalacji wentylacyjnej.
Klimatyzacja szafy sterowniczej - wybór i montaż krok po kroku
Ogrzewanie i energiaSzafy sterownicze są sercem wielu instalacji przemysłowych.
Czytaj dalej: Klimatyzacja szafy sterowniczej - wybór i montaż krok po kroku
Co powoduje słabe działanie okapu mimo wymiany filtrów na nowe
Ogrzewanie i energiaCzy kiedykolwiek zastanawiałaś się, dlaczego Twój okap kuchenny wciąż działa poniżej oczekiwań, mimo że właśnie wymieniłaś filtry?
Czytaj dalej: Co powoduje słabe działanie okapu mimo wymiany filtrów na nowe