Przejdź do treści

Złączka rurowa w elektryce i w wodociągu oznacza dwa zupełnie różne elementy

Lelko Kable i trasy kablowe

Odizolowana miedziana żyła przewodu przygotowana do zaprasowania w złączce rurowej

Elektryk pod nazwą złączki rurowej rozumie miedzianą tulejkę do zaprasowania, która łączy dwa przewody w jedną ciągłą żyłę, a hydraulik i wodociągowiec mają na myśli kształtkę łączącą rury lub rurę z kołnierzem armatury. Oba elementy łączy tylko nazwa i to, że źle dobrane powodują awarię, dlatego przy zamówieniu zawsze warto doprecyzować, do czego mają służyć.

Zamieszanie bierze się z tego, że w hurtowniach elektrycznych i instalacyjnych te same słowa opisują różne rzeczy. W zamówieniu "złączka rurowa 35" może oznaczać tulejkę do kabla o przekroju 35 mm² albo kształtkę do rury o średnicy 35 mm. Poniżej zestawiamy obie grupy, żeby łatwiej było rozpoznać, czego naprawdę potrzebujesz.

Złączki i końcówki w instalacji elektrycznej

W elektrotechnice złączki rurowe to krótkie tulejki z miedzi elektrolitycznej, zwykle cynowanej, z przegrodą lub bez przegrody w środku. Do każdego końca wsuwa się odizolowaną żyłę i zaprasowuje praską z matrycą dobraną do przekroju. Po zaprasowaniu połączenie zabezpiecza się koszulką termokurczliwą, najlepiej z klejem, jeśli miejsce jest narażone na wilgoć. Złączki tego typu stosuje się do przedłużania i naprawy przewodów oraz kabli, na przykład po uszkodzeniu kabla w ziemi lub przy przebudowie rozdzielnicy.

Na końcu przewodu, który ma trafić pod śrubę zacisku, stosuje się z kolei końcówkę oczkową lub widełkową. Przy małych przekrojach, do kilku milimetrów kwadratowych, wygodne są izolowane końcówki kablowe z kolorowym kołnierzem z tworzywa. Kolor koduje zakres przekroju, co ułatwia dobór praski i matrycy:

Kolor izolacji końcówkiTypowy zakres przekroju żyłyPrzykładowe zastosowanie
Czerwonyokoło 0,5-1,5 mm²obwody sterownicze, sygnalizacja
Niebieskiokoło 1,5-2,5 mm²obwody gniazd i oświetlenia, zaciski aparatów
Żółtyokoło 4-6 mm²zasilanie urządzeń o większej mocy, połączenia wyrównawcze

Przy złączkach i końcówkach elektrycznych najwięcej problemów powodują błędy wykonawcze, a nie sam materiał:

  • zaprasowanie kombinerkami zamiast praską, przez co połączenie ma duży opór i grzeje się pod obciążeniem,
  • dobór złączki o większym przekroju niż żyła, bo akurat taka była pod ręką,
  • pozostawienie odsłoniętej miedzi między złączką a izolacją przewodu,
  • łączenie żył aluminiowych w zwykłej miedzianej tulejce bez złączki przeznaczonej do połączeń aluminium z miedzią.

Złącze w wodociągu to zupełnie inna kategoria

Po stronie sieci wodnych pod podobną nazwą kryje się złącze rurowo kołnierzowe, czyli łącznik, który z jednej strony ma kołnierz do przykręcenia zasuwy, przepustnicy lub kształtki kołnierzowej, a z drugiej kielich z uszczelką nasuwany na gładki koniec rury. Wersje uniwersalne mają szeroki zakres uszczelnienia, dzięki czemu jeden łącznik pasuje na rury o różnej średnicy zewnętrznej, na przykład żeliwne, stalowe i z tworzyw o tym samym DN. To ułatwia naprawy starych sieci, w których trudno ustalić, z jakiej rury wykonano odcinek, zanim się go nie odkopie.

CechaZłączka rurowa w elektryceŁącznik rurowo-kołnierzowy w wodociągu
Co łączydwie żyły przewodururę z kołnierzem armatury lub kształtki
Materiałmiedź, zwykle cynowanażeliwo sferoidalne z powłoką, uszczelka EPDM
Wymiarprzekrój żyły w mm²DN, ciśnienie PN i zakres średnic zewnętrznych rury
Montażzaprasowanie praskądokręcenie śrub kołnierza i pierścienia dociskowego

Przy łącznikach do wody dochodzą jeszcze dwie sprawy: atest do kontaktu z wodą pitną i informacja, czy łącznik jest zabezpieczony przed wysunięciem rury. Łączniki bez tej blokady wymagają bloków oporowych na zmianach kierunku, inaczej ciśnienie wody może z czasem rozsunąć połączenie.

Pytania przy zamawianiu złączek

Jak opisać zamówienie, żeby nie pomylić złączki elektrycznej z hydrauliczną?

Podaj przy elektrycznej przekrój w mm² i materiał żyły, a przy wodociągowej DN, PN i średnicę zewnętrzną rury. Sama liczba bez jednostki to najczęstsza przyczyna pomyłek.

Czy złączkę rurową do kabla można zacisnąć zwykłymi szczypcami?

Nie, połączenie zaciśnięte szczypcami ma za mały docisk i z czasem się nagrzewa. Do złączek i końcówek potrzebna jest praska z matrycą dla danego przekroju.

Przeczytaj także