Złączka rurowa w elektryce i w wodociągu oznacza dwa zupełnie różne elementy
Elektryk pod nazwą złączki rurowej rozumie miedzianą tulejkę do zaprasowania, która łączy dwa przewody w jedną ciągłą żyłę, a hydraulik i wodociągowiec mają na myśli kształtkę łączącą rury lub rurę z kołnierzem armatury. Oba elementy łączy tylko nazwa i to, że źle dobrane powodują awarię, dlatego przy zamówieniu zawsze warto doprecyzować, do czego mają służyć.
Zamieszanie bierze się z tego, że w hurtowniach elektrycznych i instalacyjnych te same słowa opisują różne rzeczy. W zamówieniu "złączka rurowa 35" może oznaczać tulejkę do kabla o przekroju 35 mm² albo kształtkę do rury o średnicy 35 mm. Poniżej zestawiamy obie grupy, żeby łatwiej było rozpoznać, czego naprawdę potrzebujesz.
Złączki i końcówki w instalacji elektrycznej
W elektrotechnice złączki rurowe to krótkie tulejki z miedzi elektrolitycznej, zwykle cynowanej, z przegrodą lub bez przegrody w środku. Do każdego końca wsuwa się odizolowaną żyłę i zaprasowuje praską z matrycą dobraną do przekroju. Po zaprasowaniu połączenie zabezpiecza się koszulką termokurczliwą, najlepiej z klejem, jeśli miejsce jest narażone na wilgoć. Złączki tego typu stosuje się do przedłużania i naprawy przewodów oraz kabli, na przykład po uszkodzeniu kabla w ziemi lub przy przebudowie rozdzielnicy.
Na końcu przewodu, który ma trafić pod śrubę zacisku, stosuje się z kolei końcówkę oczkową lub widełkową. Przy małych przekrojach, do kilku milimetrów kwadratowych, wygodne są izolowane końcówki kablowe z kolorowym kołnierzem z tworzywa. Kolor koduje zakres przekroju, co ułatwia dobór praski i matrycy:
| Kolor izolacji końcówki | Typowy zakres przekroju żyły | Przykładowe zastosowanie |
|---|---|---|
| Czerwony | około 0,5-1,5 mm² | obwody sterownicze, sygnalizacja |
| Niebieski | około 1,5-2,5 mm² | obwody gniazd i oświetlenia, zaciski aparatów |
| Żółty | około 4-6 mm² | zasilanie urządzeń o większej mocy, połączenia wyrównawcze |
Przy złączkach i końcówkach elektrycznych najwięcej problemów powodują błędy wykonawcze, a nie sam materiał:
- zaprasowanie kombinerkami zamiast praską, przez co połączenie ma duży opór i grzeje się pod obciążeniem,
- dobór złączki o większym przekroju niż żyła, bo akurat taka była pod ręką,
- pozostawienie odsłoniętej miedzi między złączką a izolacją przewodu,
- łączenie żył aluminiowych w zwykłej miedzianej tulejce bez złączki przeznaczonej do połączeń aluminium z miedzią.
Złącze w wodociągu to zupełnie inna kategoria
Po stronie sieci wodnych pod podobną nazwą kryje się złącze rurowo kołnierzowe, czyli łącznik, który z jednej strony ma kołnierz do przykręcenia zasuwy, przepustnicy lub kształtki kołnierzowej, a z drugiej kielich z uszczelką nasuwany na gładki koniec rury. Wersje uniwersalne mają szeroki zakres uszczelnienia, dzięki czemu jeden łącznik pasuje na rury o różnej średnicy zewnętrznej, na przykład żeliwne, stalowe i z tworzyw o tym samym DN. To ułatwia naprawy starych sieci, w których trudno ustalić, z jakiej rury wykonano odcinek, zanim się go nie odkopie.
| Cecha | Złączka rurowa w elektryce | Łącznik rurowo-kołnierzowy w wodociągu |
|---|---|---|
| Co łączy | dwie żyły przewodu | rurę z kołnierzem armatury lub kształtki |
| Materiał | miedź, zwykle cynowana | żeliwo sferoidalne z powłoką, uszczelka EPDM |
| Wymiar | przekrój żyły w mm² | DN, ciśnienie PN i zakres średnic zewnętrznych rury |
| Montaż | zaprasowanie praską | dokręcenie śrub kołnierza i pierścienia dociskowego |
Przy łącznikach do wody dochodzą jeszcze dwie sprawy: atest do kontaktu z wodą pitną i informacja, czy łącznik jest zabezpieczony przed wysunięciem rury. Łączniki bez tej blokady wymagają bloków oporowych na zmianach kierunku, inaczej ciśnienie wody może z czasem rozsunąć połączenie.
Pytania przy zamawianiu złączek
Jak opisać zamówienie, żeby nie pomylić złączki elektrycznej z hydrauliczną?
Podaj przy elektrycznej przekrój w mm² i materiał żyły, a przy wodociągowej DN, PN i średnicę zewnętrzną rury. Sama liczba bez jednostki to najczęstsza przyczyna pomyłek.
Czy złączkę rurową do kabla można zacisnąć zwykłymi szczypcami?
Nie, połączenie zaciśnięte szczypcami ma za mały docisk i z czasem się nagrzewa. Do złączek i końcówek potrzebna jest praska z matrycą dla danego przekroju.
Przeczytaj także
Co oznaczają kolory żył w przewodzie elektrycznym i jak je prawidłowo podłączyć
ElektrykaKolory żył w przewodach elektrycznych mogą wydawać się zaledwie estetycznym detalem…
Czytaj dalej: Co oznaczają kolory żył w przewodzie elektrycznym i jak je prawidłowo podłączyć
Jak sprawdzić czy przewód elektryczny za ścianą jest uszkodzony bez kucia tynku
ElektrykaChociaż marzymy o nieskazitelnie działających instalacjach elektrycznych w naszych domach, rzeczywistość bywa bardziej złożona.
Czytaj dalej: Jak sprawdzić czy przewód elektryczny za ścianą jest uszkodzony bez kucia tynku
Jak bezpiecznie przeprowadzić kabel przez ścianę bez kucia bruzdy
ElektrykaPrzewodzenie kabli przez ściany bez ich kucia to nie tylko oszczędność czasu, ale również estetyczne rozwiązanie…
Czytaj dalej: Jak bezpiecznie przeprowadzić kabel przez ścianę bez kucia bruzdy